Sự trừu tượng
Sự trừu tượng (abstraction, từ tiếng Latinh “abstrahere” nghĩa là “tách ra”) là một khía cạnh quan trọng trong hoạt động trí tuệ của con người. Quá trình này cho phép tách ra và chuyển đổi những khía cạnh, đặc điểm, yếu tố hoặc trạng thái khác nhau của sự vật thành các thực thể độc lập để phân tích sâu hơn. Khả năng trừu tượng hóa giúp con người tập trung vào những khía cạnh cụ thể; điều này có vai trò then chốt trong việc giải quyết vấn đề và liên quan đến quá trình chú ý.
Trừu tượng hóa có vai trò quan trọng trong việc hình thành những khái quát và tạo lập khái niệm. Có hai loại trừu tượng hóa chính: hình thức và nội dung.
Trừu tượng hóa hình thức là việc tách ra những thuộc tính hoặc khía cạnh của sự vật vốn không tồn tại độc lập với chính sự vật đó và chỉ có thể tồn tại trong tâm trí. Một ví dụ về trừu tượng hóa hình thức là việc tách riêng hình dạng hình học của một sự vật, vốn không tồn tại bên ngoài chính sự vật đó. Trừu tượng hóa hình thức cho phép nhận diện những đặc điểm chung của nhiều sự vật và sử dụng chúng để so sánh và phân loại về sau.
Trừu tượng hóa nội dung tách ra những khía cạnh của sự vật có tính độc lập tương đối và có thể được xem là các thực thể riêng biệt. Loại trừu tượng hóa này phản ánh quá trình tách riêng từng đặc điểm của sự vật như những thực thể độc lập.
Trừu tượng hóa giúp con người đơn giản hóa việc phân tích và tìm hiểu các sự vật và quá trình phức tạp, đồng thời góp phần hình thành các khái niệm và mô hình để nhận thức sâu sắc hơn về thế giới xung quanh.