Tính độc đoán
Tính độc đoán (tiếng Anh: Authoritarianism) là một đặc điểm nhân cách hoặc phong cách quản lý, trong đó người có quyền thực hiện sự kiểm soát nghiêm ngặt và chi phối cấp dưới, thường hạn chế tính tự chủ và quyền tự do lựa chọn của họ. Trong tâm lý học, tính độc đoán gắn với mong muốn duy trì trật tự và sự kiểm soát, cũng như không sẵn lòng chấp nhận bất đồng hoặc sự độc lập của người khác.
Những người có khuynh hướng độc đoán thường thể hiện mong muốn chi phối, sự cứng nhắc khi ra quyết định và khuynh hướng nhìn nhận thế giới theo lối trắng đen. Họ có thể không chấp nhận những ý tưởng mới, đặc biệt khi các ý tưởng này trái với quan điểm và niềm tin đã định hình của họ.
Trong lĩnh vực quản lý, phong cách độc đoán có đặc trưng là quyền lực tập trung, quy tắc nghiêm ngặt và quyền tự do hạn chế dành cho cấp dưới. Các nhà lãnh đạo độc đoán thường thích tự mình ra quyết định mà không có sự tham gia của các thành viên khác trong nhóm.
Tính độc đoán có thể dẫn đến cả hệ quả tích cực lẫn tiêu cực. Một mặt, tính độc đoán có thể bảo đảm định hướng rõ ràng và giúp đưa ra quyết định nhanh chóng trong tình huống khủng hoảng. Mặt khác, cách tiếp cận độc đoán có thể làm xấu đi tinh thần tập thể, giảm động lực và khả năng sáng tạo của cấp dưới, đồng thời làm gia tăng xung đột.