Phức cảm
Phức cảm (tiếng Anh: Complex) là một tập hợp những suy nghĩ, ý tưởng và ký ức mang nặng cảm xúc, thường nằm ngoài ý thức và có thể ảnh hưởng đáng kể đến hành vi, cảm xúc và nhận thức của một người.
Phức cảm được hình thành từ trải nghiệm, đặc biệt là trong thời thơ ấu, và có thể gây ảnh hưởng tâm lý sâu sắc đến cá nhân.
Phức cảm có thể mang tính tiêu cực hoặc tích cực. Ví dụ, phức cảm tự ti là trạng thái trong đó một người cảm thấy mình kém giá trị hơn hoặc không đủ tốt so với người khác. Điều này có thể dẫn đến lòng tự trọng thấp, lo âu xã hội và các vấn đề cảm xúc khác. Ngược lại, phức cảm tự tôn có thể gây ra sự tự tin thái quá và khiến một người phớt lờ những thiếu sót của bản thân.
Phức cảm giữ vai trò then chốt trong phân tâm học và tâm lý học chiều sâu. Chúng thường được phân tích trong trị liệu vì việc hiểu và xử lý các phức cảm có thể giúp điều trị các vấn đề tâm lý và cải thiện sức khỏe tâm thần nói chung.
Phức cảm có thể biểu hiện qua hành vi và phản ứng của một người trong những tình huống nhất định. Ví dụ, người có phức cảm tự ti có thể né tránh các tình huống xã hội hoặc phản ứng quá nhạy cảm trước lời phê bình. Quá trình xử lý phức cảm thường bao gồm các liệu pháp tâm lý nhằm giúp một người nhận biết những cấu trúc tư duy tiềm ẩn này và thay đổi cách phản ứng với các kích thích bên ngoài.