जीवनात अडकून पडल्याची आणि रोज तेच घडत असल्याची भावना आपल्यापैकी कोणालाही कधी ना कधी येऊ शकते. प्रत्येक दिवस मागच्या दिवसासारखाच वाटणे, आनंददायी घटना किंवा महत्त्वाचे बदल न घडणे यामुळे थकवा जाणवू शकतो आणि आजूबाजूच्या जगातील रस कमी होऊ शकतो. अशा वेळी दैनंदिन जीवनात चैतन्य आणण्याचे मार्ग आणि प्रेरणेचे नवे स्रोत शोधावेसे वाटतात. या लेखात तुम्ही जीवनात विविधता कशी आणू शकता, आनंद आणि उत्साह पुन्हा कसा अनुभवू शकता आणि कोणती पावले तुम्हाला स्वतःच्या जीवनात अधिक सक्रिय व आनंदी सहभाग घेण्यास मदत करतील, हे पाहू.
तुमच्या वेळेचे महत्त्व ओळखा आणि त्याचा योग्य वापर करा
वेळेचा प्रभावी वापर म्हणजेच टाइम मॅनेजमेंट या विषयावर अनेक प्रशिक्षण कार्यक्रम उपलब्ध आहेत. तुम्ही तुमचा दिवस कसा घालवता याकडे लक्ष द्या: मागील काही दिवसांत तुम्ही नेमके काय केले, याची नोंद करा. तुम्ही तुमचा संपूर्ण वेळ केवळ आवश्यक कामांसाठी देत असाल आणि आनंद देणाऱ्या गोष्टींसाठी किंवा विविध छंदांसाठी वेळ काढत नसाल, तर हेच तुमच्या असमाधानाचे कारण असू शकते.
काम पुढे ढकलणे आणि दिवास्वप्नांत रमणे यांचाही टाइम मॅनेजमेंटशी संबंध आहे. काम करता येणे जितके महत्त्वाचे आहे, तितकेच योग्य प्रकारे विश्रांती घेता येणेही महत्त्वाचे आहे. सतत स्वतःच्या विचारांत गुंतून राहिल्यामुळे तुमच्या जीवनात चैतन्य येण्याऐवजी अडथळा निर्माण होत असेल आणि त्यामुळे विश्रांती घेऊन नव्या कामांसाठी तयार होता येत नसेल, तर तुमच्या रोजच्या दिनक्रमाचा पुन्हा विचार करा.
सुरुवातीला तुमच्या दिवसाचे साधे नियोजन करून पाहा. त्यामुळे दिवस वाया गेला असे वाटणार नाही, कारण पूर्ण केलेल्या कामांची यादी तुमच्यासमोर असेल. वेळ फलदायीपणे वापरल्याचे समाधानही तुम्हाला मिळेल.
परिस्थिती आणि निष्क्रियतेवर मात करा
सक्रिय भूमिका न घेता जगलेले जीवन अर्थपूर्ण वाटण्याची शक्यता कमी असते. कधी कधी परिस्थिती आपल्या नियंत्रणाबाहेर असली, तरी तिला भावनिक प्रतिसाद कसा द्यायचा हे आपण ठरवू शकतो. कठीण परिस्थितीशी जुळवून घेणे आणि टिकून राहणे ही आपली सहजप्रवृत्ती आहे. मात्र, दुकानात घडलेल्या एखाद्या अप्रिय घटनेमुळे संपूर्ण दिवस खराब मनःस्थितीत घालवणे ही आपली जाणीवपूर्वक केलेली निवड असते. परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्न करणे तुम्हाला अधिक रंजक आणि उपयुक्त वाटू शकते. यामुळे जीवन निरर्थक असल्याच्या भावनेचा सामना करणेही सोपे होईल.
स्वतःसाठी ध्येये ठरवा
जीवनातील कोणत्याच गोष्टीला अर्थ नाही असे वाटत असताना दीर्घकालीन योजनांचा विचार करणे कठीण असते. तरीही, ध्येये ठरवणे आणि ती साध्य करण्यासाठी योजना बनवणे हा ऊर्जा आणि विकासाचा प्रभावी स्रोत ठरू शकतो.
ध्येये ठरवण्याची प्रक्रिया सोपी करण्यासाठी तिच्याकडे सहजतेने पाहा. स्वतःची कल्पना खेळण्यांनी वेढलेल्या एखाद्या लहान मुलासारखी करा. प्रत्येक खेळणे वेगवेगळ्या आवडीचे आणि उपक्रमाचे प्रतीक आहे. मूल एक खेळणे पाहते, त्यातील रस कमी झाल्यावर दुसऱ्या खेळण्याकडे वळते आणि अशाच प्रकारे नवनव्या गोष्टी शोधत राहते. स्वतःलाही असे शोध घेण्याची मुभा द्या. त्यामुळे तुमचे जीवन घटना आणि रंजक क्षणांनी कसे भरून जाते, हे तुम्हाला दिसेल.
जीवन निरर्थक असल्याची भावना बराच काळ कमी होत नसेल आणि त्यासोबत थकवा व खिन्नता जाणवत असेल, तर ‘नैराश्याच्या पातळीची चाचणी’ घ्या. तुम्ही मदत घ्यावी का, हे समजून घेण्यास ती मदत करेल.
