शब्दकोशाकडे
अनुकूलन
अनुकूलन म्हणजे बदलत्या पर्यावरणीय परिस्थितींना प्रतिसाद म्हणून सजीवाच्या किंवा प्रणालीच्या रचनेत आणि कार्यांमध्ये बदल घडवणारी पद्धतशीर व जैविकदृष्ट्या संघटित प्रक्रिया आहे. नवीन परिस्थितीत टिकून राहण्याची आणि कार्य करण्याची क्षमता सर्वोत्तम करणे हा तिचा उद्देश आहे. या प्रक्रियेत समस्थिती टिकवून ठेवण्यासाठी आणि पर्यावरणातील बदलत्या घटकांना शक्य तितका योग्य अनुकूलनात्मक प्रतिसाद देण्यासाठी कार्य करणाऱ्या अनेक अंतर्गत व बाह्य यंत्रणांचा समावेश होतो. अनुकूलन ही एक महत्त्वाची जैविक रणनीती आहे, जिच्यामुळे सजीव आणि प्रणाली विविध परिस्थितींमध्ये यशस्वीपणे अस्तित्व टिकवून ठेवू शकतात आणि विकसित होऊ शकतात.