शब्दकोशाकडे

संघर्षात्मक वर्तन

संघर्षात्मक वर्तन (इंग्रजी: agonistic behavior) ही जीवशास्त्र आणि मानसशास्त्रात वापरली जाणारी संज्ञा आहे. ती एकाच प्रजातीतील जीवांमधील संघर्षाशी संबंधित सामाजिक वर्तनांच्या व्यापक श्रेणीचे वर्णन करते. यामध्ये झुंज, स्पर्धा, धमक्या, टाळणे, अधीनता दर्शवणारे वर्तन आणि शांतता प्रस्थापित करणारे संकेत यांचा समावेश होतो. संघर्षात्मक वर्तन मानवांसह अनेक प्राण्यांच्या प्रजातींमध्ये आढळते आणि श्रेणीक्रम, प्रदेशाधिकार आणि संसाधनांची उपलब्धता नियंत्रित करणाऱ्या सामाजिक परस्परसंवादांचा ते एक भाग आहे.

सामाजिक आणि उत्क्रांतीवादी मानसशास्त्रात संघर्षात्मक वर्तन ही संकल्पना आंतरवैयक्तिक संघर्ष, दर्जासाठीची चढाओढ, सत्ता आणि नियंत्रणाची यंत्रणा तसेच आक्रमकता आणि स्पर्धा हाताळण्याच्या रणनीती यांचे विश्लेषण करण्यासाठी वापरली जाते.

उदाहरणे: खेळांमधील दर्जासाठीची स्पर्धा, नोकरीत पदोन्नतीसाठीची चढाओढ आणि धमक्या, दबाव, टाळणे किंवा समेटाचे हावभाव असलेले वादातील संघर्ष.