अलेक्सिया
अलेक्सिया म्हणजे वाचनक्षमतेतील बिघाड. तो प्रमस्तिष्क बाह्यांगाच्या विविध भागांना इजा झाल्यामुळे उद्भवू शकतो. उजव्या हाताचा प्रामुख्याने वापर करणाऱ्या व्यक्तींमध्ये हे भाग सामान्यतः डाव्या गोलार्धात असतात, तर डाव्या हाताचा प्रामुख्याने वापर करणाऱ्या व्यक्तींमध्ये ते कधीकधी उजव्या गोलार्धात असू शकतात. अलेक्सिया असलेल्या व्यक्तींना लिखित मजकूर वाचण्यात आणि समजून घेण्यात अडचणी येऊ शकतात.
अलेक्सियाचे अनेक प्रकार आहेत:
-
स्वनिमिक अलेक्सिया: या प्रकारचा अलेक्सिया असलेल्या व्यक्तींना अक्षरे आणि शब्द दिसू शकतात, परंतु त्यांचा संबंधित ध्वनी आणि स्वनिमांशी संबंध जोडता येत नाही. त्यामुळे त्यांना वाचणे कठीण जाते.
-
शाब्दिक अलेक्सिया: या प्रकारच्या अलेक्सियामध्ये शब्दांना शब्दसंग्रहातील घटक म्हणून ओळखण्यात अडचण येते. त्यामुळे मजकूर समजून घेणे आणि त्याचा अर्थ लावणे कठीण होते.
-
अर्थविषयक अलेक्सिया: या प्रकारच्या अलेक्सियामध्ये व्यक्ती शब्द वाचू शकते, परंतु शब्दांचा अर्थ समजून घेण्यात आणि त्यांचा संबंधित संकल्पनांशी संबंध जोडण्यात अडचण येते.
-
अग्राफिया: हा अलेक्सियाशी संबंधित लेखनक्षमतेतील बिघाड आहे. अग्राफिया असलेल्या व्यक्तींना शब्द आणि अक्षरे लिहिण्यात अडचणी येऊ शकतात.
पक्षाघाताचा झटका, गाठ, डोक्याला झालेली इजा किंवा चेतासंस्थेशी संबंधित विकार अशा विविध स्थितींमुळे अलेक्सिया उद्भवू शकतो.