स्मृतिभ्रंश
स्मृतिभ्रंश (इंग्रजी: Amnesia) म्हणजे भूतकाळातील घटना आठवण्याची किंवा नवीन माहिती आत्मसात करण्याची क्षमता अंशतः किंवा पूर्णपणे गमावली जाण्याची अवस्था. डोक्याला झालेली दुखापत, मेंदूचे आजार, तीव्र ताण किंवा मानसिक आघात यांसह विविध कारणांमुळे ही अवस्था उद्भवू शकते.
स्मृतिभ्रंशाचे दोन मुख्य प्रकार आहेत: प्रतिगामी आणि अग्रगामी. प्रतिगामी स्मृतिभ्रंश म्हणजे एखाद्या विशिष्ट घटनेपूर्वी, उदाहरणार्थ डोक्याला मार लागण्यापूर्वी, तयार झालेल्या आठवणी पुन्हा आठवता न येणे. अग्रगामी स्मृतिभ्रंशामध्ये त्या घटनेनंतर नवीन आठवणी तयार करण्यात अडचण येते.
दुखापती, आजार, विषारी पदार्थांचा संपर्क किंवा औषधांमुळे मेंदूत होणाऱ्या शारीरिक बदलांशी स्मृतिभ्रंशाचा उगम संबंधित असू शकतो. तसेच, तीव्र मानसिक ताण किंवा मानसिक आघाताला प्रतिसाद म्हणून मनोजन्य स्मृतिभ्रंश उद्भवू शकतो.