शब्दकोशाकडे

विश्लेषणात्मक मानसशास्त्र

विश्लेषणात्मक मानसशास्त्र (इंग्रजी: analytical psychology) म्हणजे कार्ल युंग यांनी स्थापन केलेली मानसशास्त्राची एक शाखा आहे. ती अबोध मनासह मानवी मनाच्या सखोल संरचनांच्या अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करते. विश्लेषणात्मक मानसशास्त्रात व्यक्तिमत्त्व विकास, आत्मसिद्धी आणि मनाची गतिशीलता, विशेषतः बोधावस्था आणि अबोधावस्था यांमधील परस्परक्रिया, यांवर भर दिला जातो.

आदिबंध, सामूहिक अबोध मन, व्यक्तीकरणाची प्रक्रिया आणि स्वप्नांचे प्रतीकात्मक स्वरूप या विश्लेषणात्मक मानसशास्त्रातील महत्त्वाच्या संकल्पना आहेत. युंग यांच्या मते, व्यक्तीचे मानसिक आरोग्य तिच्या जाणीवपूर्वक आकांक्षा आणि अबोध प्रेरणा यांमधील सुसंवादाच्या पातळीवर अवलंबून असते.

ही शाखा मानसोपचाराची विविध क्षेत्रे, सांस्कृतिक अभ्यास आणि कला यांमध्ये वापरली जाते आणि मानवी वर्तन व मानसिक आरोग्य समजून घेण्यासाठी मौल्यवान साधने उपलब्ध करून देते.