शब्दकोशाकडे

ऑटोजेनिक प्रशिक्षण

ऑटोजेनिक प्रशिक्षण, किंवा ऑटोट्रेनिंग, ही स्व-नियमन आणि शिथिलीकरणाची पद्धत आहे. ती जर्मन मनोविकारतज्ज्ञ योहान जी. शुल्ट्झ यांनी २०व्या शतकाच्या सुरुवातीला विकसित केली. ही पद्धत मानसोपचाराच्या क्षेत्रात तसेच शारीरिक आणि मानसिक स्वास्थ्य सुधारण्यासाठी लोकप्रिय आहे.

ऑटोजेनिक प्रशिक्षणाची मुख्य कल्पना म्हणजे सखोल शारीरिक आणि मानसिक शिथिलीकरण साधण्यासाठी स्वयंसूचना आणि शिथिलीकरणाचा वापर करणे. विशिष्ट व्यायामांचा सराव केल्याने स्नायूंमधील ताण कमी करणे, रक्ताभिसरण सुधारणे आणि तणावाची पातळी कमी करणे शक्य होते.

ऑटोट्रेनिंगमुळे झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यास, नकारात्मक भावनिक अवस्था कमी करण्यास आणि एकंदर शारीरिक व मानसिक आरोग्याला चालना देण्यास मदत होते. शारीरिक आणि भावनिक समतोल राखण्यासाठी ही पद्धत व्यावसायिक चिकित्सालयीन उपचारांमध्ये तसेच दैनंदिन जीवनात वापरता येते.