शब्दकोशाकडे

स्वायत्तता

स्वायत्तता म्हणजे स्वतःच्या जीवनाशी संबंधित निर्णय स्वतंत्रपणे आणि स्वतःची मूल्ये, श्रद्धा व प्राधान्ये यांच्या आधारे घेण्याची व्यक्तीची क्षमता आणि अधिकार. मानसशास्त्रात, स्वायत्तता हा मानसिक आरोग्य आणि कल्याणाचा एक महत्त्वाचा पैलू मानला जातो. यात व्यक्तीला स्वतःच्या खऱ्या इच्छा आणि हितसंबंधांनुसार वागता येणे अभिप्रेत असते.

स्वायत्ततेचा स्वयंनिर्णय आणि वैयक्तिक जबाबदारी या संकल्पनांशी घनिष्ठ संबंध आहे. स्वायत्ततेमुळे व्यक्तीला स्वतःचा विकास करता येतो, स्वतंत्रपणे ध्येये ठरवून ती साध्य करता येतात, तसेच वैयक्तिक सीमा निश्चित करता येतात आणि स्वतःच्या अधिकारांचे संरक्षण करता येते.

स्वतःच्या श्रद्धा आणि प्राधान्यांच्या आधारे व्यवसाय बदलण्याचा किंवा नवीन जीवनशैली स्वीकारण्याचा निर्णय घेणे हे स्वायत्ततेचे उदाहरण आहे. असा निर्णय समाजाच्या किंवा आजूबाजूच्या लोकांच्या दबावामुळे घेतलेला नसतो.