ब्रॉडबेंट, डोनाल्ड एरिक
ब्रॉडबेंट, डोनाल्ड एरिक (Broadbent, १९२६-१९९३) हे इंग्लंडमधील मानसशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी संज्ञानात्मक मानसशास्त्र आणि अवधानाचे मानसशास्त्र यांच्या विकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. ब्रिटनच्या रॉयल एअर फोर्समधील वैमानिकांसोबत केलेले त्यांचे काम अवधान आणि ग्रहण यांवरील संशोधनाचा प्रारंभबिंदू ठरले.
ब्रॉडबेंट यांनी विकसित केलेल्या सर्वाधिक प्रसिद्ध संकल्पनांपैकी एक म्हणजे अवधानाचे गाळणी प्रतिमान. या प्रतिमानानुसार, प्रक्रियेच्या सुरुवातीच्या टप्प्यांवर येणारी माहिती गाळण्यापासून ग्रहणाची सुरुवात होते. गाळणी अनावश्यक किंवा कमी महत्त्वाची उद्दीपके वेगळी करते आणि केवळ सर्वाधिक महत्त्वाची माहिती पुढील प्रक्रियेसाठी जाऊ देते.
ब्रॉडबेंट यांनी ‘अवधान’ ही संकल्पना आणि संज्ञानात्मक प्रक्रियांमधील तिची भूमिका यांचाही अभ्यास केला. त्यांच्या कार्यामुळे माहिती-प्रक्रिया सिद्धांताच्या मांडणीला आणि विविध परिस्थितींमध्ये लोक माहिती कशी ग्रहण करतात व तिच्यावर प्रक्रिया कशी करतात हे समजून घेण्यास हातभार लागला.