शब्दकोशाकडे

चक्रीय स्वभावप्रकार

रशियन मनोविकारतज्ज्ञ आणि मानसशास्त्रज्ञ ए. ई. लिच्को यांनी मांडलेल्या चक्रीय स्वभावप्रकार या स्वभाववैशिष्ट्याच्या ठळकपणात वाढलेली सक्रियता आणि चांगली मनःस्थिती असणारे कालखंड, तसेच मनःस्थिती खालावण्याचे आणि वास्तवातील निराशाजनक पैलूंवर लक्ष केंद्रित करण्याचे कालखंड आलटून-पालटून येतात. मनःस्थितीतील हे बदल बाह्य घटना आणि सभोवतालच्या वातावरणाच्या प्रभावाशी संबंधित असू शकतात किंवा कोणत्याही स्पष्ट कारणाशिवायही उद्भवू शकतात.

चक्रीय स्वभाववैशिष्ट्याचा ठळकपणा असलेल्या व्यक्तींना वेगवेगळ्या वेळी जग वेगवेगळ्या प्रकारे जाणवू शकते. त्यांची भावनिक अवस्था आणि इतरांविषयीचा दृष्टिकोन कालांतराने बदलू शकतो, त्यामुळे त्यांची मनःस्थिती बदलती राहते.

चक्रीय स्वभाववैशिष्ट्याचा ठळकपणा म्हणजे मनोविकृती किंवा मानसिक विकार असणे आवश्यकच आहे असे नाही. हे प्रामुख्याने स्वभावाचे एक वैशिष्ट्य आहे, जे व्यक्तीच्या वर्तनातून आणि जीवनातील विविध घटनांवरील प्रतिक्रियांमधून दिसून येऊ शकते.