शब्दकोशाकडे
चेतना
चेतना म्हणजे मानसिक क्रियाशीलतेचा सर्वोच्च स्तर आणि मनाची एकात्मिक अवस्था आहे. त्यात बाह्य व अंतर्गत जगातील माहितीचे आकलन, जाणीव, विश्लेषण आणि अर्थ लावणे या प्रक्रियांचा समावेश होतो. लक्ष, स्मृती, विचार आणि भावना यांसह विविध मानसिक कार्यांच्या संश्लेषणातून चेतना निर्माण होते. ती व्यक्तीला सभोवतालच्या पर्यावरणाचे आकलन करून त्याच्याशी परस्परसंवाद साधण्यास तसेच स्वतःचे विचार, भावना आणि कृती यांची जाणीव ठेवण्यास सक्षम करते. चेतना हे मानवाचे वैशिष्ट्यपूर्ण ओळखचिन्ह असून आत्मभान आणि सभोवतालच्या जगाशी जुळवून घेण्याच्या क्षमतेचा महत्त्वाचा घटक आहे.