कल्पनाशक्ती
कल्पनाशक्ती म्हणजे अशी एक वैशिष्ट्यपूर्ण संज्ञानात्मक क्षमता आहे, जिच्यामुळे व्यक्तीला सभोवतालच्या वास्तवात नेहमीच थेट प्रतिबिंबित न होणाऱ्या प्रतिमा, कल्पना किंवा संकल्पना मनात उभ्या करता, निर्माण करता आणि त्यांत फेरबदल करता येतात. ही एक मानसशास्त्रीय प्रक्रिया आहे, जिच्याद्वारे सध्या आकलनाच्या कक्षेत नसलेल्या परिस्थिती, वस्तू, घटना किंवा कृती मनात पुन्हा उभ्या केल्या जातात.
कला, विज्ञान, विकास आणि शिक्षण यांसारख्या क्षेत्रांत कल्पनाशक्ती महत्त्वाची भूमिका बजावते. ती नव्या कल्पना आणि उपायांच्या विकासाला चालना देते, तसेच इतरांविषयी समानुभूती बाळगण्याची आणि त्यांचे दृष्टिकोन समजून घेण्याची क्षमता प्रदान करते. ती मानवी मनाचा अविभाज्य घटक आहे आणि गतअनुभवांचा नव्याने विचार करणे, भविष्यातील घटनांची मानसिक प्रतिकृती तयार करणे आणि अस्तित्वाच्या पर्यायी शक्यतांचा शोध घेणे शक्य करते.