शब्दकोशाकडे
अंतःक्षेपण
अंतःक्षेपण म्हणजे अशी मानसशास्त्रीय प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये व्यक्ती इतरांच्या कल्पना, मूल्ये, वर्तनाचे निकष किंवा भावना स्वतःमध्ये अंतर्गतरीत्या स्वीकारते आणि आत्मसात करते; मात्र या प्रक्रियेची जाणीव तिला नेहमीच असेल असे नाही. ही मानसशास्त्रीय संरक्षण यंत्रणा स्वतःच्या ‘स्व’ला आधार देण्याची आणि त्यात बदल घडवण्याची पद्धत म्हणून कार्य करू शकते.
अंतःक्षेपणाचा अनेकदा आत्ममूल्यांकन आणि विश्वदृष्टी यांच्या जडणघडणीवर प्रभाव पडतो. त्यामुळे व्यक्तीला सामाजिक वातावरणाशी जुळवून घेता येते आणि स्वीकारलेल्या निकषांनुसार व अपेक्षांनुसार स्वतःच्या वर्तनात सुधारणा करता येते. मात्र, स्वीकारलेल्या रचना किंवा मूल्ये वैयक्तिक धारणा आणि उद्दिष्टांशी विसंगत असल्यास, त्यामुळे अंतर्गत संघर्ष आणि मानसिक ताण निर्माण होऊ शकतो.