हाताळणी
हाताळणी म्हणजे एखाद्या व्यक्तीमध्ये विशिष्ट प्रेरणात्मक अवस्था सक्रिय करण्याच्या उद्देशाने केलेला संवादात्मक प्रभाव. त्यामुळे त्या व्यक्तीला प्रभाव टाकणाऱ्यास अपेक्षित किंवा लाभदायक असलेले विशिष्ट वर्तन करण्याची प्रेरणा मिळते. हाताळणीचा वापर विविध उद्दिष्टांसाठी आणि निरनिराळ्या परिस्थितींमध्ये केला जाऊ शकतो. यांत आंतरवैयक्तिक संबंध, व्यवसाय, राजकारण आणि अगदी दैनंदिन सामाजिक परस्परसंवादांचाही समावेश होतो.
हाताळणीचा अर्थ नेहमीच फसवणूक किंवा नकारात्मक प्रभाव असा होत नाही, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. हाताळणीची तंत्रे सकारात्मक तसेच नकारात्मक उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी वापरली जाऊ शकतात. मदतीची विनंती, जाहिरातींची तंत्रे, राजकीय प्रचार, मुलांचे संगोपन, वाटाघाटी, जाहिरात आणि इतर विविध परिस्थिती ही हाताळणीची उदाहरणे असू शकतात.
आधुनिक समाजात हाताळणी अत्यंत व्यापक झाली आहे. हाताळणीच्या यंत्रणा समजून घेतल्यामुळे लोकांना आपल्या परस्परसंवादांविषयी अधिक सजग राहण्यास आणि अनिष्ट प्रभावांपासून स्वतःचे संरक्षण करण्यास मदत होऊ शकते.