मज्जासंस्था
मज्जासंस्था म्हणजे शरीराच्या कार्यांचे नियंत्रण आणि समन्वय करणारे एक जटिल जैविक जाळे आहे. ती शरीराला पर्यावरणाशी संवाद साधण्यासाठी आणि अंतर्गत प्रक्रियांचे नियमन करण्यासाठी आवश्यक यंत्रणा पुरवते. तिचे केंद्रीय आणि परिघीय अशा दोन उपप्रणालींमध्ये विभाजन होते. माहितीवर प्रक्रिया करण्यासाठी आणि उद्दीपनांना प्रतिसाद देण्यासाठी या उपप्रणाली समन्वयाने कार्य करतात.
मेंदू आणि मेरुरज्जू यांचा समावेश असलेली केंद्रीय उपप्रणाली नियंत्रण केंद्र म्हणून कार्य करते. परिघीय उपप्रणालीमध्ये संपूर्ण शरीरात पसरलेल्या अनेक मज्जातंतूंचा समावेश असतो. हे मज्जातंतू केंद्रीय उपप्रणालीला शरीराच्या इतर भागांशी जोडतात. ही जटिल अवयवसंस्था संवेदनांशी संबंधित माहितीवर प्रक्रिया करणे, हालचालींवर नियंत्रण ठेवणे, शरीरक्रियांचे नियमन करणे आणि बोधात्मक व भावनिक प्रतिसाद निर्माण करणे यांसारखी विविध कार्ये करते.