संवेदना-हालचाल समन्वय
संवेदना-हालचाल समन्वय म्हणजे हालचालींच्या संदर्भात संवेदनात्मक (इंद्रियांशी संबंधित) आणि प्रेरक (हालचालींशी संबंधित) घटकांमध्ये होणाऱ्या परस्परसंवादाच्या प्रक्रिया. हालचालींचे नियंत्रण आणि अंमलबजावणी करण्यात त्याची महत्त्वाची भूमिका असते. ज्ञानेंद्रियांकडून मिळणाऱ्या संवेदनात्मक माहितीच्या आधारे संवेदना-हालचाल समन्वय हालचालींची सुरुवात, नियमन, नियंत्रण आणि दुरुस्ती सुनिश्चित करतो.
संवेदना-हालचाल प्रक्रिया म्हणजे आपली ज्ञानेंद्रिये (उदाहरणार्थ, दृष्टी, श्रवण आणि स्पर्शज्ञान) विविध हालचालींशी संबंधित कार्ये पार पाडण्यासाठी आपल्या प्रेरक प्रणालींशी (स्नायू आणि सांध्यांच्या प्रणालीशी) परस्परसंवाद साधतात. उदाहरणार्थ, आपण चालत असताना आपले डोळे आपल्याला हालचालीची दिशा ठरवण्यास मदत करतात आणि आपल्या पायांचे सांधे व स्नायू समन्वित हालचाली घडवून आणतात.
संवेदना-हालचाल समन्वयामध्ये संवेदनात्मक प्रत्याभरणाच्या आधारे हालचाली दुरुस्त आणि अधिक अचूक करण्याच्या प्रक्रियांचाही समावेश होतो. त्यामुळे बदलत्या परिस्थिती किंवा प्रसंगांनुसार आपल्याला आपल्या हालचाली जुळवून घेता येतात.
संवेदना-हालचाल प्रक्रियांच्या संघटनेच्या सर्वसाधारण संरचनात्मक आराखड्यात प्रतिक्षेपी वलयाचा समावेश होतो. याचा अर्थ संवेदनात्मक माहिती प्रेरक प्रणालींकडे जाते आणि त्यानंतर पुन्हा परत येते, ज्यामुळे मिळालेल्या प्रत्याभरणाच्या आधारे हालचाली दुरुस्त करता येतात. हालचालींशी संबंधित कृतींचा समन्वय आणि उद्देशपूर्णता यांसाठी ही एक महत्त्वाची अट आहे.