शब्दकोशाकडे

स्किझॉइड प्रकार

ए. ई. लिच्को यांच्या वर्गीकरणानुसार, स्वभाववैशिष्ट्यांच्या ठळकतेतील स्किझॉइड प्रकार म्हणजे वर्तनात आणि जगाच्या आकलनात काही विशिष्ट वैशिष्ट्ये असलेल्या व्यक्ती. या प्रकाराची काही वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे आहेत:

  1. अंतर्मुखता आणि अलिप्तता: या प्रकारच्या व्यक्ती एकांतात राहण्याकडे झुकतात आणि सामाजिक संपर्कांपेक्षा स्वतःच्या अंतर्गत विश्वात अधिक वेळ घालवणे पसंत करतात. त्या अलिप्त आणि दुरावलेल्या वाटू शकतात.

  2. मौलिक विचारसरणी: स्किझॉइड प्रकारच्या व्यक्तींच्या कल्पनांमध्ये अनेकदा मौलिकता दिसते आणि त्यांची विचारसरणी वैशिष्ट्यपूर्ण व प्रचलित संकेतांना न जुमानणारी असू शकते. त्यांना अमूर्त आणि तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पनांमध्ये रस असतो.

  3. भावनिक संबंध प्रस्थापित करण्यात अडचणी: स्किझॉइड प्रकारच्या व्यक्तींना इतरांशी भावनिक संबंध प्रस्थापित करण्यात आणि टिकवून ठेवण्यात अडचणी येऊ शकतात. त्या संवादाबाबत उदासीन आणि भावनिकदृष्ट्या दुरावलेल्या वाटू शकतात.

  4. अंतर्गत विश्वावर लक्ष: स्किझॉइड प्रकारच्या व्यक्ती स्वतःचे अंतर्गत विश्व, कल्पनाविश्व आणि चिंतन यात खोलवर गुंतलेल्या असू शकतात. त्या दैनंदिन चिंतांपेक्षा चिंतनाला अनेकदा प्राधान्य देतात.

  5. बौद्धिकता: या व्यक्तींची बुद्धिमत्ता अनेकदा उच्च पातळीची असते आणि त्यांचे अंतर्गत विश्व समृद्ध व आवडींची व्याप्ती विस्तृत असू शकते.

  6. ध्येये साध्य करण्यातील चिकाटी: स्किझॉइड प्रकारच्या व्यक्ती आपली ध्येये साध्य करताना चिकाटी आणि सातत्य दाखवू शकतात, विशेषतः त्या ध्येयांत त्यांना अर्थ आणि रस वाटत असल्यास.

स्वभाववैशिष्ट्यांच्या ठळकतेतील स्किझॉइड प्रकाराला सकारात्मक आणि नकारात्मक अशा दोन्ही बाजू असू शकतात. उदाहरणार्थ, मौलिक विचारसरणीतून नावीन्यपूर्ण कल्पना निर्माण होऊ शकतात; मात्र सामाजिक संबंध प्रस्थापित करण्यात येणाऱ्या अडचणींमुळे इतरांशी संवाद साधताना समस्या उद्भवू शकतात.