कौशल्य
-
कौशल्य (Habit): वारंवार सराव केल्यानंतर आपोआप होणारी ही एक कृती आहे. कृती पूर्ण करण्यासाठी लागणारा वेळ आणि सतत लक्ष व नियंत्रण न ठेवता ती करता येणे ही कौशल्याची मुख्य वैशिष्ट्ये आहेत. कौशल्ये हालचालींशी संबंधित (उदाहरणार्थ, मोटार चालवण्याचे कौशल्य), बोधात्मक (उदाहरणार्थ, गणिती प्रश्न सोडवण्याचे कौशल्य) किंवा प्रत्यक्षणात्मक (उदाहरणार्थ, विशिष्ट ध्वनी किंवा प्रतिमा ओळखण्याचे कौशल्य) असू शकतात.
-
कामातील हालचालींचे कौशल्य: साधने आणि उपकरणे ठरावीक अचूकतेने व वेगाने वापरून कामाशी संबंधित कार्ये पूर्ण करण्याची ही क्षमता आहे. अशा कौशल्यात बोधात्मक घटक (कार्यस्थळ समजून घेणे, कृतीचे नियोजन करणे, कृतीवर नियंत्रण ठेवणे) तसेच हालचालींचे घटक (कृती प्रत्यक्ष करणे) समाविष्ट असतात. कृती करताना बोधात्मक आणि हालचालींचे घटक परस्परांशी समन्वय साधू शकतात आणि त्यांत सुधारणा होऊ शकते. अशा कौशल्यांच्या प्रशिक्षण प्रक्रियेत तर्कसंगत आणि उद्देशपूर्ण कृती सुनिश्चित करण्यासाठी बोधात्मक घटक विकसित करणे समाविष्ट असते. उदाहरणार्थ, प्रशिक्षणाच्या परिस्थितीत बदल करून हे साध्य करता येते.