शब्दकोशाकडे
उदात्तीकरण
उदात्तीकरण (इंग्रजी: sublimation). मानसशास्त्रात सिग्मंड फ्रॉइड यांनी वर्णन केलेल्या उदात्तीकरणाच्या प्रक्रियेत लैंगिक किंवा आक्रमक अशा मूलभूत सहजप्रवृत्तींच्या प्रेरणांचे रूपांतर समाजाला सकारात्मक आणि विधायक वाटणाऱ्या कृती व कार्यांमध्ये केले जाते. या प्रक्रियेमुळे व्यक्तीला आपल्या अंतर्गत प्रेरणांचा नव्याने अर्थ लावता येतो आणि त्यांचे सांस्कृतिक, सर्जनशील किंवा वैज्ञानिक कामगिरीत रूपांतर करता येते.
ही प्रक्रिया मानसशास्त्रीय समायोजनाच्या सर्वांत आरोग्यदायी मार्गांपैकी एक मानली जाते, कारण ती ऊर्जा सकारात्मक आणि उत्पादक उद्दिष्टांकडे वळवून अंतर्गत संघर्ष सोडवण्यास मदत करते.
उदाहरणार्थ, वैयक्तिक अनुभव किंवा अंतर्गत विरोधाभास एखाद्या कलाकारासाठी किंवा लेखकासाठी प्रेरणेचा स्रोत ठरू शकतात आणि कलाकृतींच्या निर्मितीचा आधार बनू शकतात.