ਅਮੂਰਤੀਕਰਨ (ਅਮੂਰਤ ਚਿੰਤਨ) ਤਰਕ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਤੱਤਾਂ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੂਹ ਦੇ ਬਾਕੀ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣ, ਵਸਤੂਆਂ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਤਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਮੂਰਤੀਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਂਝੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਯਮਾਂ ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਆਮ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਮੂਰਤ ਚਿੰਤਨ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਟਿਲ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅਮੂਰਤ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।