ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤੰਤੂ-ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰਿਆਤਾ (activation) ਤੰਤੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਉਤੇਜਨਾ ਜਾਂ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਉਤੇਜਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਕ੍ਰਿਆਤਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ (ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਡੂੰਘੀ ਢਿੱਲ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਵੱਧ (ਗੰਭੀਰ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਾਂ ਕੈਫ਼ੀਨ ਜਾਂ ਐਡ੍ਰੀਨਲਿਨ ਵਰਗੇ ਉਤੇਜਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ) ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਕ੍ਰਿਆਤਾ ਦਾ ਅਨੁਕੂਲ ਪੱਧਰ ਉਹ ਪੱਧਰ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।