ਅਲਫ਼ਰੇਡ ਐਡਲਰ
ਅਲਫ਼ਰੇਡ ਐਡਲਰ (1870-1937) ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਾਈਕੋਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਸਤੀ ਹਨ। ਇਹ ਆਸਟ੍ਰੀਆਈ ਮਨੋਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ “ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ” ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਏ. ਐਡਲਰ ਨਵ-ਫ਼ਰਾਇਡਵਾਦ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਐੱਸ. ਫ਼ਰਾਇਡ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਜਿਨਸੀ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਏ. ਐਡਲਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ “ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ” ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਉੱਤਮਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ “ਹੀਣਤਾ ਦੀ ਗ੍ਰੰਥੀ” ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਏ. ਐਡਲਰ ਨੇ ਸਾਈਕੋਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਸੁਝਾਏ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਾਈਕੋਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹੁੰਚ ਅੱਜ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਖੋਜ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।