ਸਾਹਚਰਜ
ਸਾਹਚਰਜ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਗਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ, ਮਾਨਸਿਕ ਚਿੱਤਰਾਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨਿਯਮਬੱਧ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਾਨਤਾ, ਵਿਰੋਧ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਨੇੜਤਾ, ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ। ਸਾਹਚਰਜ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਚਰਜ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਘੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੌਨ ਲੌਕ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਹਿਊਮ ਸਾਹਚਰਜ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੱਖਣਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਹਚਰਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਸਾਹਚਰਜ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸਾਹਚਰਜਵਾਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਮਿਲ ਅਤੇ ਜੌਨ ਸਟੂਅਰਟ ਮਿਲ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਸਾਹਚਰਜ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਚਰਜ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅਜੇ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵਧੇਰੇ ਜਟਿਲ ਬੋਧਾਤਮਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿੱਖਣ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।