ਬਾਲਿੰਟ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਬਾਲਿੰਟ ਸਿੰਡਰੋਮ ਇੱਕ ਨਿਊਰੋਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੈਰੀਏਟਲ ਅਤੇ ਪੈਰੀਏਟਲ-ਔਕਸੀਪਿਟਲ ਕਾਰਟੈਕਸ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਰੇਜ਼ੋ ਬਾਲਿੰਟ (Rezső Bálint) ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬਾਲਿੰਟ ਸਿੰਡਰੋਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
-
ਨਿਗਾਹ ਦੀ ਅਪ੍ਰੈਕਸੀਆ (ocular apraxia): ਇਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾੜ ਹੈ। ਇਸ ਸਿੰਡਰੋਮ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵਸਤੂ ਵੱਲ ਨਿਗਾਹ ਲਿਜਾਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਨਿਗਾਹ ਟਿਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਹਰਕਤ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾੜ (optic ataxia): ਨਿਗਾਹ ਦੀ ਅਪ੍ਰੈਕਸੀਆ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਨਜ਼ਰ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਰਕਤਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾੜ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨਾਲ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣਾ ਜਿਸ ਵੱਲ ਉਹ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
-
ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਅਸਮਰੱਥਾ (simultagnosia): ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਈ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਸਮੁੱਚੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ।
ਬਾਲਿੰਟ ਸਿੰਡਰੋਮ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਹਰਕਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੰਡਰੋਮ ਸਟ੍ਰੋਕ, ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਰਸੌਲੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।