ਮੂਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ
ਮੂਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਜਨਮਜਾਤ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਜਨਮਜਾਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੂਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
-
ਖੁਸ਼ੀ: ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ, ਹਾਸੇ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
ਸੋਗ (ਉਦਾਸੀ): ਸੋਗ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਉਦਾਸੀ, ਸੋਗ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
ਡਰ: ਡਰ ਧਮਕੀ ਭਰੀਆਂ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਚਿੰਤਾ, ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
ਗੁੱਸਾ: ਗੁੱਸਾ ਰੋਸ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਚਿੜਚਿੜੇਪਣ, ਤੀਬਰ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
ਹੈਰਾਨੀ: ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਅਚਾਨਕ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਅਚੰਭੇ, ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
ਘਿਰਣਾ: ਘਿਰਣਾ ਕਿਸੇ ਅਣਸੁਖਾਵੀਂ ਜਾਂ ਘਿਨਾਉਣੀ ਚੀਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਨਾਪਸੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਘਿਰਣਾ ਅਤੇ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੂਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮਜਾਤ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਹਾਲੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ।