ਵਿਹਾਰ
ਵਿਹਾਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ-ਸਬੰਧੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ:
-
ਟੀਚਾ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਣਾ: ਵਿਹਾਰ ਅਕਸਰ ਕੁਝ ਟੀਚੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੁਝ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
-
ਅਨੁਕੂਲਣਸ਼ੀਲਤਾ: ਵਿਹਾਰ ਅਕਸਰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਢਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਜੀਵ ਬਦਲਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵਿਹਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
-
ਸਮਾਜਿਕ ਅੰਤਰਕਿਰਿਆ: ਵਿਹਾਰ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਤਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ, ਸਹਿਯੋਗ, ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਅੰਤਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
-
ਮਾਨਸਿਕ ਪਹਿਲੂ: ਵਿਹਾਰ ਸੋਚ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਬਾਹਰੀ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
-
ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ: ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਹਾਰ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਾਰਜ-ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਲੀਨੀਕਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਹਾਰ ਇੱਕ ਜਟਿਲ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਅੰਤਰ-ਵਿਸ਼ਿਆਈ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।