ਮਜਬੂਰੀਵੱਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ
ਮਜਬੂਰੀਵੱਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਜਾਂ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਆਬਸੈਸਿਵ-ਕੰਪਲਸਿਵ ਵਿਗਾੜ, ਯਾਨੀ ਓਸੀਡੀ (OCD), ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਓਸੀਡੀ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਣਚਾਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਮਜਬੂਰੀਵੱਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਣਚਾਹੇ ਵਿਚਾਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਗੰਦਗੀ ਦਾ ਡਰ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕ, ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਡਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਜਬੂਰੀਵੱਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਉਹ ਕੰਮ ਹਨ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਅਣਚਾਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬੇਚੈਨੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਜਾਂ ਟੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ, ਅਕਸਰ ਹੱਥ ਧੋਣਾ, ਖ਼ਾਸ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਓਸੀਡੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ “ਮਜਬੂਰ” ਹੋਵੇ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਅਣਚਾਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਭਾਵੀ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਅਣਚਾਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਮਜਬੂਰੀਵੱਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।