ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਓ
ਜ਼ਮੀਰ
ਜ਼ਮੀਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬੋਧਾਤਮਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੰਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰਕ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ “ਨਿਆਂਕਾਰ” ਜਾਂ “ਨਿਰੀਖਕ” ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਹੀ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੰਤਰ ਨੈਤਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ’ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਜਾਂ ਪਛਤਾਵਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨੈਤਿਕ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।