ਨਿਗਮਨ
ਨਿਗਮਨ ਇੱਕ ਤਾਰਕਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
-
ਤਾਰਕਿਕ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਧਾਰ-ਕਥਨਾਂ ਜਾਂ ਪੂਰਵ-ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਤਾਰਕਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਸਿੱਟਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤਰਕ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਕਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
-
ਖ਼ਾਸ ਸਿੱਟਾ, ਜੋ ਤਾਰਕਿਕ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਸਿੱਟਾ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਪਲਬਧ ਆਧਾਰ-ਕਥਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤਰਕ ਦੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-
ਵਿਆਪਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਨਾਮ: “ਨਿਗਮਨ” ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਤਾਰਕਿਕ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣ ਦੇ ਆਮ ਸਿਧਾਂਤ ਜਾਂ ਢੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਕ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
-
ਤਰਕ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ: ਨਿਗਮਨ ਤਰਕ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਕਥਨ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਾਸ ਕਥਨਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਟਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਧਾਰ-ਕਥਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਨਿਗਮਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਧੀ, ਗਣਿਤ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤਾਰਕਿਕ ਆਧਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਮ ਕਥਨਾਂ ਜਾਂ ਆਧਾਰ-ਕਥਨਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਸਿੱਟੇ ਕੱਢਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।