ਜੈਂਡਰ ਭੂਮਿਕਾ
ਜੈਂਡਰ ਭੂਮਿਕਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: gender role) ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵਿਹਾਰਕ ਉਮੀਦਾਂ ਅਤੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਬਣਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦਰਭ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੈਂਡਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਸਵੈ-ਮਾਣ, ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਚੋਣ, ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੈਂਡਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੂੜ੍ਹ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮਰਦ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਹਮਲਾਵਰ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।