ਆਮ ਪ੍ਰਤਿਭਾ
ਆਮ ਪ੍ਰਤਿਭਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: General giftedness) ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਆਮ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ, ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਸੋਚ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮਿਆਰੀ IQ ਟੈਸਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ, ਔਖੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੁਨਰ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਕਸਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਦਿਅਕ ਪਹੁੰਚਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਬਾਲਗ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਕਾਰ ਕਰ ਸਕੇ।
ਆਮ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ, ਕਲਾਤਮਕ, ਅਗਵਾਈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਜਿਗਿਆਸਾ, ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।