ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਿਆਰੀ
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਿਆਰੀ (set) ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਿਆਰੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ:
-
ਅਰਥ-ਸਬੰਧੀ ਤਿਆਰੀ: ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਰਥ-ਸਬੰਧੀ ਤਿਆਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਟੀਚਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
-
ਟੀਚਾ-ਸਬੰਧੀ ਤਿਆਰੀ: ਇਹ ਤਿਆਰੀ ਕਿਸੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਨਤੀਜੇ ਜਾਂ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਿਉਂਤਦਾ ਹੈ।
-
ਕਾਰਜ-ਸਬੰਧੀ ਤਿਆਰੀ: ਇਹ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਅਤੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਕਾਰਜ-ਸਬੰਧੀ ਤਿਆਰੀ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਚੁਣੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
-
ਮਨੋ-ਸਰੀਰਕ ਤਿਆਰੀ: ਇਹ ਤਿਆਰੀ ਮਾਨਸਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਿਆਰੀ ਚੇਤਨ ਜਾਂ ਅਚੇਤਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।