ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: intrinsic motivation) ਉਸ ਪ੍ਰੇਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਰੋਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਹਰੀ ਇਨਾਮਾਂ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਵੈ-ਪੂਰਤੀ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਕਿਸੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਿੱਜੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਾਂ ਸਵੈ-ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰਾਹੀਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਫਲ ਸਿੱਖਿਆ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਚਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਕਲਾਤਮਕ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣਾ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਰਕੇ ਨਵੀਂ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।