ਰੋਗਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਰੋਗਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Pathopsychology) ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਧਾਰਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੋਗਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੋਗਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਚ, ਪ੍ਰਤੱਖਣ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨੋਵਿਕਾਰ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ, ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਨਿਦਾਨ ਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਾਖਾ ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਾ ਅਤੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਂ ਹਨ। ਰੋਗਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੜਬੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੱਖਣ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੋਗਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ, ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।