ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕਾਸ
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕਾਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: personal growth) ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ, ਸਵੈ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਚਿੰਤਨ, ਸਿੱਖਣਾ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਵੈ-ਸਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ, ਨਿੱਜੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਸੰਚਾਰ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਜਾਂ ਸਵੈ-ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।