ਸਵੈ-ਅਸਲੀਕਰਨ
ਸਵੈ-ਅਸਲੀਕਰਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ “self-actualization” ਤੋਂ) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਵੈ-ਅਸਲੀਕਰਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏ. ਮੈਸਲੋ ਅਤੇ ਸੀ. ਰੌਜਰਜ਼ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ। ਏ. ਮੈਸਲੋ ਦੇ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਅਸਲੀਕਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਹੀ ਲੋਕ ਇਸ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਲਈ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਲੋੜਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਆਦਰ ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵੈ-ਅਸਲੀਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਖੋਜ, ਸਵੈ-ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।