kwenye kamusi

Motisha ya kufanikiwa (achievement motive)

Motisha ya kufanikiwa (achievement motive) ni msukumo wa ndani unaomhimiza mtu kufikia mafanikio katika nyanja mbalimbali za shughuli zake. Motisha hii inaweza kuwa mojawapo ya mambo makuu yanayoamua tabia ya mtu na juhudi zake za kujiendeleza na kupata matokeo bora sana.

Utafiti kuhusu motisha ya kufanikiwa ulianza na kazi za mtafiti wa Marekani David McClelland na wenzake katika miaka ya 1950. Walibuni nadharia ya motisha ya kufanikiwa, inayodai kuwa motisha hii hujengeka na kukua katika utoto wa mapema kutokana na malezi ya familia. Uhusiano wa kihisia na mafanikio na kushindwa, pamoja na uimarishaji wa tabia unaotolewa na wazazi, una nafasi muhimu. Wazazi wanapohusisha uimarishaji wa tabia na mafanikio na kuhimiza mafanikio, huku wakihusisha adhabu na kushindwa, mtoto hujenga motisha kubwa ya kufanikiwa.

Motisha ya kufanikiwa inaweza kuathiri nyanja mbalimbali za maisha ya mtu, zikiwemo masomo, kazi na mahusiano binafsi. Watu wenye motisha kubwa ya kufanikiwa mara nyingi huwa na mwelekeo mkubwa zaidi wa kujiboresha, kujifunza na kukuza ujuzi wao.

Vipimo mbalimbali vimebuniwa ili kupima motisha ya kufanikiwa, kama vile Kipimo cha kusimulia hadithi kutokana na picha (Thematic Apperception Test, TAT) cha Henry Murray, ambacho kiliboreshwa na Heinz Heckhausen. Vipimo hivi huwezesha kutathmini kiwango cha motisha ya kufanikiwa kwa mtu.