kwenye kamusi

Tabia ya kiagonisti (agonistic behavior)

Tabia ya kiagonisti (agonistic behavior) ni istilahi inayotumiwa katika biolojia na saikolojia kuelezea aina mbalimbali za tabia za kijamii zinazohusiana na migogoro kati ya viumbe wa spishi moja, ikiwemo kupigana, kushindana, kutishia, kuepuka, kuonyesha kujisalimisha na kutoa ishara za kutuliza. Tabia ya kiagonisti huonekana katika spishi nyingi za wanyama, ikiwemo binadamu, na ni sehemu ya mwingiliano wa kijamii unaodhibiti ngazi za mamlaka, umiliki wa maeneo na upatikanaji wa rasilimali.

Katika saikolojia ya kijamii na ya mageuko, dhana ya tabia ya kiagonisti hutumiwa kuchanganua migogoro baina ya watu, mapambano ya hadhi, mifumo ya mamlaka na udhibiti, pamoja na mikakati ya kudhibiti uchokozi na ushindani.

Mifano: ushindani wa hadhi katika michezo, ushindani wa kupandishwa cheo kazini, na migogoro katika mabishano yanayohusisha vitisho, shinikizo, kuepuka au ishara za maridhiano.