Furaha iliyopitiliza (euphoria)
Furaha iliyopitiliza (euphoria) ni hali ya kuwa na hisia nzuri sana, inayojulikana kwa furaha na uchangamfu wa kupita kiasi pamoja na kujihisi mwenye hali njema.
Furaha iliyopitiliza mara nyingi huambatana na msisimko unaoonekana katika uso na harakati za mwili, pamoja na kuzungumza sana. Watu walio katika hali hii wanaweza kupenda sana kuchangamana na wengine, kuwa watendaji sana na kuzungumza sana.
Furaha iliyopitiliza inaweza kuhusishwa na mambo mbalimbali, yakiwemo hali za kiafya na kisaikolojia:
-
Hali za akili: Baadhi ya magonjwa ya akili, kama vile ugonjwa wa bipola (bipolar), hali ya uchangamfu na nguvu kupita kiasi (mania), au sonona (depression) yenye sifa mchanganyiko (yenye baadhi ya dalili za mania), yanaweza kuambatana na furaha iliyopitiliza.
-
Hali za kiafya: Baadhi ya hali za kiafya, kama vile mashambulizi ya kifafa, kisukari kisichodhibitiwa au magonjwa fulani ya mfumo wa neva, zinaweza kusababisha furaha iliyopitiliza.
-
Matumizi ya vilevi na dutu nyingine: Matumizi yasiyodhibitiwa ya pombe, dawa za kulevya au dutu nyingine zinazoathiri akili yanaweza kusababisha furaha iliyopitiliza.
-
Matukio yanayoamsha hisia: Baadhi ya matukio ya kufurahisha au mafanikio yanaweza kusababisha furaha iliyopitiliza ya muda mfupi.
-
Dawa: Baadhi ya dawa au athari zake za pembeni zinaweza kusababisha furaha iliyopitiliza.
-
Mabadiliko ya utendaji wa mwili: Furaha iliyopitiliza pia inaweza kutokana na mabadiliko ya utendaji wa mwili, kama vile mazoezi makali ya mwili au hisia ya kuongezeka kwa msisimko unaotokana na adrenalini.
Furaha iliyopitiliza inaweza kuwa mwitikio wa kawaida kwa matukio ya kufurahisha, lakini pia inaweza kuwa dalili ya ugonjwa, hasa ikiwa inaambatana na matatizo mengine ya akili au mwili.