Mazoea
Mazoea (habit) ni kitendo kilichozoeleka ambacho hufanywa bila mtu kushiriki kwa ufahamu au kutumia juhudi kubwa. Mazoea hujengeka kutokana na kurudia kitendo kilekile mara nyingi katika hali fulani. Yanaweza kuwa yenye manufaa, kwa mfano, kufanya mazoezi kila siku au kupiga mswaki, au yenye madhara, kama vile kuvuta sigara au kula chakula kisichofaa kwa afya.
Sifa kuu za mazoea:
-
Kufanyika kiotomatiki: Mazoea hufanywa karibu bila ufahamu na bila juhudi kubwa. Huwa sehemu ya ratiba na maisha ya kila siku.
-
Hitaji: Kwa kawaida, mazoea hutokana na hitaji la kufanya kitendo fulani. Kwa mfano, hitaji la kuwa na meno safi linaweza kujenga mazoea ya kupiga mswaki kila siku.
-
Uimarishaji chanya au hasi: Mazoea yanaweza kuimarishwa na matokeo chanya au hasi. Ikiwa kufanya kitendo kilichozoeleka huleta kuridhika, mazoea hayo yanaweza kuimarika. Ikiwa kufanya kitendo hicho huambatana na matokeo hasi, hali hiyo pia inaweza kuimarisha mazoea hayo (kwa mfano, kula kupita kiasi kutokana na msongo wa mawazo).
-
Wakati na mahali: Kwa kawaida, mazoea huhusishwa na wakati na mahali fulani. Kwa mfano, kufanya mazoezi asubuhi huwa mazoea yanayohusishwa na muda wa asubuhi kabla ya kwenda kazini au shuleni.
-
Utata: Mazoea yanaweza kuwa rahisi (kwa mfano, kupiga mswaki) au changamani (kwa mfano, kufanya mazoezi kila siku).