Nadharia ya namna mtu anavyojiona
Nadharia ya namna mtu anavyojiona (Self-Perception Theory) ni dhana iliyoanzishwa na mwanasaikolojia wa kijamii Daryl J. Bem katika miaka ya 1960. Kulingana na dhana hii, watu hujenga mitazamo na imani zao kwa kuchunguza tabia zao wenyewe na kutumia tabia hizo kufikia hitimisho kuhusu mielekeo yao ya ndani na namna wanavyojiona.
Mawazo makuu ya nadharia ya namna mtu anavyojiona:
-
Kujitambua kwa kuchunguza tabia: Kulingana na nadharia hii, watu wanapokuwa hawana uhakika kuhusu mitazamo au imani zao wenyewe kuhusu suala fulani, wanaweza kuchunguza tabia zao wenyewe na kupata taarifa kuhusu imani zao za ndani kutokana na tabia hizo.
-
Kufanana na kuwachunguza wengine: Watu hutumia njia ileile ya kuchanganua tabia wanayoitumia wanapochunguza tabia za watu wengine. Wanadhani kwamba wakitenda kwa namna fulani katika hali fulani, hilo linaweza kuashiria kuwa wana mitazamo au imani zinazolingana na tabia hiyo.
-
Mitazamo kama hitimisho linalotokana na tabia: Watu hujenga mitazamo yao kwa kuchunguza tabia zao wenyewe na kufikia hitimisho kuhusu mielekeo yao ya ndani kutokana na tabia hizo. Kwa mfano, mtu akiona kwamba mara nyingi huwasaidia wengine kwa hiari, anaweza kuhitimisha kwamba ana mtazamo unaounga mkono wema na kusaidia wengine.
Nadharia ya namna mtu anavyojiona ina umuhimu mkubwa katika kuelewa jinsi tunavyojenga mitazamo yetu na jinsi uelewa wetu kuhusu nafsi zetu unavyokua. Pia inaweza kutumiwa kueleza kwa nini watu wanaweza kubadilisha imani na mitazamo yao kutokana na tabia zao wenyewe.