Duygusal zekâ
Duygusal zekâ (DZ), kendi duygularımızı ve başkalarının duygularını anlama yeteneğimizi ifade eder. Bu yetenek; duyguları anlama, ifade etme ve yönetme becerilerini kapsar. DZ’den söz ettiğimizde dört temel boyut kastedilir:
Kendi duygularını anlama: Belirli bir anda hangi duyguları hissettiğimizi ve bunları neden hissettiğimizi fark etme yeteneğidir. Örneğin, o anda belirli bir durum nedeniyle öfkeli olduğumuzu anlayabilmektir.
Başkalarının duygularını anlama: Başkalarının yüz ifadeleri, jestleri ve mimiklerinden duygularını okuyabilme becerisidir. Bu beceri, onların ne hissettiğini daha iyi anlamamıza yardımcı olur.
Kendi duygularını yönetme: Duygulara verdiğimiz tepkileri kontrol etme becerisidir. Örneğin, zor bir durumda öfkeyi veya stresi denetleyebilmektir.
Başkalarının duygularını yönetme: Başkalarının duygusal durumunu etkileyebilme yeteneğidir. Örneğin, öfkeli bir arkadaşı sakinleştirebilmek veya kötü bir gününde ona destek olabilmektir.
“Duygusal zekâ” terimi, duygularımızın davranışlarımızı ve başkalarıyla ilişkilerimizi nasıl etkilediğini açıklamaya yardımcı olduğu için psikolojide yaygınlaşmıştır.