Test geçerliği
Test geçerliği (test validity), bir testin ölçmesi amaçlanan belirli bir yönü veya özelliği ne kadar başarılı biçimde ölçüp değerlendirdiğinin ölçüsüdür. Başka bir deyişle test geçerliği, testin ölçmeyi amaçladığı şeyi ne kadar doğru ve uygun biçimde ölçtüğü sorusuna yanıt verir.
Test geçerliği, test sonuçlarının ölçülmeye çalışılan gerçek nitelik veya özelliklerle ne ölçüde örtüştüğünü değerlendirir. Bir testin geçerliği yüksekse bu, testin ölçmesi amaçlanan şeyi gerçekten ölçtüğü anlamına gelir.
Test geçerliğinin birkaç türü vardır:
-
Kapsam geçerliği (content validity): Test içeriğinin incelenen özelliği ne ölçüde yansıttığını değerlendirir. Örneğin, kapsam geçerliği olan bir matematik testi, matematiksel yeterliğin farklı yönlerini yansıtan maddeler içermelidir.
-
Ölçüt geçerliği (criterion validity): Test sonuçlarının aynı özelliği ölçen diğer ölçütlerle ne ölçüde ilişkili olduğunu değerlendirir. Bu geçerlik iki türe ayrılabilir:
- Yordama geçerliği (predictive validity): Test sonuçlarının gelecekteki davranışları veya sonuçları ne ölçüde yordayabildiğini değerlendirir.
- Eş zamanlı geçerlik (concurrent validity): Test sonuçlarının aynı dönemde değerlendirilen benzer ölçütlerle ne ölçüde ilişkili olduğunu değerlendirir. Örneğin, yeni bir testin sonuçlarının daha önce kabul görmüş standart testlerin sonuçlarıyla karşılaştırılmasıdır.
-
Yapı geçerliği (construct validity): Testin ölçmesi amaçlanan soyut yapıyı veya psikolojik kavramı ne ölçüde ölçtüğünü değerlendirir. Örneğin yapı geçerliği, dışa dönüklük veya kaygı gibi soyut psikolojik kavramları ölçebilen kişilik testleri için önemlidir.