Koşulsuz refleks
Koşulsuz refleks (unconditioned reflex, UCR), organizmanın dış veya iç ortamdan gelen belirli uyaranlara verdiği otomatik ve doğuştan gelen bir tepkidir. Bu refleksler doğumdan itibaren vardır ve ortaya çıkmaları için özel bir öğrenme süreci veya koşul gerekmez.
Koşulsuz refleks örnekleri şunlardır:
-
Diz refleksi: diz kapağının altındaki tendona refleks çekiciyle vurulduğunda alt bacak refleks olarak öne doğru açılır.
-
Kas gerilme refleksi: kasların gerilmeye verdiği tepkidir. Örneğin, üst kolun ön tarafındaki iki başlı kasın tendonuna refleks çekiciyle vurulduğunda kas refleks olarak kasılır ve kol dirsekten bükülür.
-
Göz bebeği refleksi: gözlere ışık geldiğinde göz bebekleri, göze giren ışık miktarını azaltmak için daralır.
-
Midede fazla hava birikmesine bağlı geğirme: midede fazla hava biriktiğinde bu havanın dışarı atılması için geğirme ortaya çıkabilir.
-
Solunum yollarının tahrişine tepki olarak öksürme: solunan parçacıklar veya tahriş edici maddeler solunum yollarına girdiğinde organizma, solunum yollarını temizlemek için öksürük tepkisi verebilir.
Bu koşulsuz refleksler, potansiyel olarak tehlikeli veya önemli olaylara hızlı ve otomatik tepkiler verilmesini sağlayarak organizmanın korunmasına ve uyum sağlamasına hizmet eder.