İradecilik
İradecilik, iradeyi varlığın en yüksek ilkesi olarak gören ve insan iradesinin akıl, doğanın nesnel yasaları veya toplumsal koşullar gibi dış etkenlerden bağımsızlığını vurgulayan felsefi ve psikolojik bir akımdır.
İradeciliğin kökenleri Orta Çağ felsefesine kadar uzanır. Ancak bu akım, Immanuel Kant, Johann Gottlieb Fichte, Arthur Schopenhauer, Friedrich Nietzsche ve Wilhelm Wundt gibi filozof ve psikologların çalışmaları sayesinde 18. ve 19. yüzyıllarda daha gelişmiş bir biçimde tanımlanmıştır.
Psikolojide iradecilik, iradeye ilişkin süreçler, davranışın düzenlenmesi ve motivasyon üzerine yapılan araştırmalarda da kendini gösterir. İradeci psikoloji, karar verme, öz denetim ve kişisel ve mesleki hedeflere ulaşmada iradenin rolüne odaklanır.
İradeciliğin eleştirilerden muaf olmadığını ve irade ile motivasyon konularına farklı açılardan yaklaşan determinizm, entelektüalizm ve sosyalizm gibi başka felsefi ve psikolojik düşünce ekollerinin de bulunduğunu belirtmek gerekir.