మనం పుట్టినప్పటి నుంచి లెక్కించే వయస్సు మనందరికీ తెలుసు. ఆ సంఖ్య పెరుగుతూనే ఉంటుంది, కాలం ఆగదని గుర్తుచేస్తుంది. కానీ మనసులో మీరు అంతకంటే చిన్నవారిగా లేదా పెద్దవారిగా భావిస్తే? ఇక్కడే ‘మానసిక వయస్సు’ అనే భావన ఉపయోగపడుతుంది. ఈ సంఖ్య మీ భావోద్వేగ, మేధో, సామాజిక పరిపక్వతను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది ఎందుకు ముఖ్యం? దీన్ని మార్చుకోవచ్చా? తెలుసుకుందాం.
మానసిక వయస్సు తెలుసుకోవడం ఎందుకు అవసరం?
మీ మానసిక వయస్సును అర్థం చేసుకోవడం కేవలం అధ్యయనానికి సంబంధించిన విషయంలా మొదట అనిపించవచ్చు. కానీ మిమ్మల్ని మీరు తెలుసుకోవడానికి ఇది కీలకమైన సాధనం. పుట్టినప్పటి నుంచి లెక్కించే వయస్సుకు, మానసిక వయస్సుకు మధ్య తేడాను అర్థం చేసుకోవడం జీవితంలోని అనేక అంశాల్లో సహాయపడుతుంది:
- ఉద్యోగం: సహోద్యోగులతో కలిసిపోవడం, పనులను సమర్థంగా పూర్తి చేయడం.
- వ్యక్తిగత సంబంధాలు: మీ మానసిక వయస్సుకు సరిపోయే భాగస్వామిని ఎంచుకోవడం.
- ఆరోగ్యం: మానసిక ఆరోగ్యానికి మానసిక వయస్సుతో నేరుగా సంబంధం ఉంది.
- స్వీయ అభివృద్ధి: మరింత అభివృద్ధి చెందడానికి మీ వ్యక్తిత్వంలోని బలాలు, బలహీనతలను గుర్తించడం.
మానసిక వయస్సులో ఏయే రకాలు ఉన్నాయి?
- భావోద్వేగ వయస్సు: భావోద్వేగాలను, ఒత్తిడితో కూడిన పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే మీ సామర్థ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
- మేధో వయస్సు: విమర్శనాత్మక ఆలోచనా సామర్థ్యంతో సహా మీ మేధో వికాస స్థాయిని సూచిస్తుంది.
- సామాజిక వయస్సు: మీరు సమాజంలో ఎంతవరకు ఇమిడిపోతున్నారో ప్రతిబింబిస్తుంది. అంటే, మీరు ఇతరులతో ఎలా మాట్లాడుతున్నారో, సామాజిక నియమాలకు ఎంత బాగా అలవాటు పడుతున్నారో ఇది చూపిస్తుంది. మా ప్రత్యేక పరీక్ష ద్వారా మీ సామాజిక వయస్సును తెలుసుకోవచ్చు.
- కాలక్రమ వయస్సు: పుట్టిన తేదీ ఆధారంగా సాధారణంగా లెక్కించే వయస్సు.
- జీవసంబంధ వయస్సు: శరీర భౌతిక స్థితిని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది కాలక్రమ వయస్సు కంటే తక్కువగా లేదా ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
మీ మానసిక వయస్సును ఎలా తెలుసుకోవచ్చు?
మానసిక పరీక్షలు: మీ మానసిక వయస్సు గురించి సుమారు అంచనాను ఇచ్చే పరీక్షలు ఎన్నో ఉన్నాయి. ముందుగా మీ మానసిక వయస్సు తెలుసుకోండి అనే మా ప్రధాన పరీక్ష రాయండి. ఆ తర్వాత మీకు అనిపించే మీ వయస్సును తెలుసుకోండి.
సైకోథెరపిస్ట్ను సంప్రదించడం: నిపుణులు మీ వ్యక్తిత్వాన్ని లోతుగా విశ్లేషించగలరు.
స్వీయ పరిశీలన, ఆత్మపరిశీలన: జీవితంలోని వివిధ పరిస్థితులకు మీరు ఎలా స్పందిస్తారో రాసుకోవడం ద్వారా చాలా విషయాలు తెలుసుకోవచ్చు.
ఇతరుల అభిప్రాయాలు: మీరు సమాజంలో ఎలా ఇమిడిపోతున్నారనే విషయంపై మీ చుట్టూ ఉన్నవారి అభిప్రాయాలు అదనపు సమాచారం ఇవ్వగలవు.
మానసిక వయస్సులో ‘సాధారణ స్థాయి’ అనే భావన
మానసిక వయస్సు విషయంలో ‘సాధారణ స్థాయి’ గురించి చెప్పడం కష్టం కావచ్చు. ఎందుకంటే అది వ్యక్తిగత లక్షణాలు, జీవిత అనుభవాలు, సంస్కృతి, సామాజిక పరిస్థితులపై చాలా వరకు ఆధారపడి ఉంటుంది. అయితే, మార్గదర్శకాలుగా ఉపయోగపడే కొన్ని సాధారణ అంశాలు ఉన్నాయి.
-
జీవిత పరిస్థితులకు సరిపోవడం. మీ మానసిక వయస్సు మీ ప్రస్తుత జీవిత పరిస్థితులకు, చేయాల్సిన పనులకు సరిపోతుందా అనేది అత్యంత సులభమైన ప్రమాణాల్లో ఒకటి. ఉదాహరణకు, ఉద్యోగ జీవితంలో విజయవంతం కావడానికి సంస్థ పని సంస్కృతికి సరిపోయే పరిపక్వత ఉండటం ఉపయోగకరం.
-
భావోద్వేగ స్థిరత్వం. భావోద్వేగ పరిపక్వతను తరచుగా ‘సాధారణ స్థాయి’కి ప్రమాణంగా పరిగణిస్తారు. ఎందుకంటే అది ఒత్తిడిని సమర్థంగా ఎదుర్కోవడానికి, బాగా ఆలోచించి నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి, ఆరోగ్యకరమైన సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది.
-
సమాజంలో ఇమిడిపోవడం. వివిధ వయస్సులవారితో, భిన్నమైన సామాజిక, సాంస్కృతిక నేపథ్యాలవారితో మీరు సులభంగా కలిసిపోగలిగితే, మీ మానసిక వయస్సు ‘సాధారణ స్థాయి’లో ఉందనడానికి అది ఒక సూచన కావచ్చు.
-
ఆలోచనలో ఫ్లెక్సిబిలిటీ. నేర్చుకోవడం, పరిస్థితులకు అలవాటు పడటం, విమర్శనాత్మకంగా ఆలోచించడం వంటి సామర్థ్యాలను కూడా ‘సాధారణ’ మానసిక వయస్సుకు సూచికలుగా పరిగణించవచ్చు.
-
జీవసంబంధ అంశాలు. చివరగా, జీవసంబంధ అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవడం ముఖ్యం. జీవసంబంధ వయస్సు, మానసిక వయస్సు ఒకదానికొకటి సరిపోవడం ఆరోగ్యానికి కీలకం కావచ్చు.
ఈ సందర్భంలో ‘సాధారణ స్థాయి’ అనేది స్థిరమైన ప్రమాణం కాదని, అది వ్యక్తిని బట్టి మారుతుందని అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం. భిన్నమైన సంస్కృతుల్లో, జీవిత పరిస్థితుల్లో ‘సాధారణ’ మానసిక వయస్సు చాలా భిన్నంగా ఉండవచ్చు. అన్నింటికంటే ముఖ్యమైనవి మీరు మనసులో సౌకర్యంగా ఉండటం, సమాజంలో సమర్థంగా జీవించగలగడం.
మీ మానసిక వయస్సును ఎలా మార్చుకోవచ్చు?
మీ మానసిక వయస్సు మీ జీవిత లక్ష్యాలకు లేదా ప్రస్తుత పరిస్థితికి సరిపోవడం లేదనే నిర్ణయానికి మీరు వస్తే, పరిస్థితిని మీ నియంత్రణలోకి తెచ్చుకునే సమయం వచ్చి ఉండవచ్చు. మానసిక వయస్సును మార్చుకోవడం సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియే అయినా, అది పూర్తిగా సాధ్యమే. అందుకు కొన్ని మార్గాలు ఇవి:
మిమ్మల్ని మీరు మెరుగుపరచుకోవడం
- స్వయంగా నేర్చుకోవడం: చదవడం, నేర్చుకోవడం, నైపుణ్యాలను పెంచుకోవడం మీ మేధో వయస్సును ‘తగ్గించగలవు’.
- ఎమోషనల్ ఇంటెలిజెన్స్: మీ భావోద్వేగాలను నియంత్రించుకోవడం నేర్చుకోండి. ఇది మీలో భావోద్వేగ పరిపక్వతను పెంచుతుంది.
మీ సామాజిక పరిచయ వర్గాన్ని మార్చుకోవడం
- కొత్త సంబంధాలు: మీరు కోరుకునే మానసిక వయస్సుకు సరిపోయే వ్యక్తులతో సంబంధాలు ఏర్పరచుకోండి.
- సామాజిక కార్యకలాపాలు: మీకు ‘కొత్త ఉత్సాహాన్ని’ ఇవ్వగల సమూహాల్లో చేరండి లేదా కొత్త అభిరుచులను అలవాటు చేసుకోండి.
నిపుణుల సహాయం
- సైకోథెరపీ: అర్హత కలిగిన సైకోథెరపిస్ట్ మీ ప్రస్తుత మానసిక వయస్సుకు కారణాలను, దాన్ని మార్చుకునే మార్గాలను అర్థం చేసుకోవడంలో మీకు సహాయపడగలరు.
- మార్గదర్శకులతో కలిసి పనిచేయడం (కోచింగ్): నిర్దిష్ట లక్ష్యాలను సాధించడానికి, మార్పు ప్రక్రియను వేగవంతం చేయడానికి ఇది మంచి మార్గం కావచ్చు.
మానసిక వయస్సు కేవలం ఒక సంఖ్య కాదు
జీవితంలోని వివిధ అంశాలను ఎదుర్కోవడానికి మీరు ఎంత సిద్ధంగా ఉన్నారో చూపించే మీ అంతరంగపు అద్దం ఇది. దీన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే మిమ్మల్ని మీరు మరింత బాగా అర్థం చేసుకోవడంతో పాటు, మీ చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచంతో సమర్థంగా మెలగవచ్చు. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, స్వీయ అభివృద్ధికి, మిమ్మల్ని మీరు తెలుసుకోవడానికి శ్రద్ధ చూపితే ఈ ‘అంతరంగపు వయస్సు’ను మార్చుకోవచ్చు. కాబట్టి పాస్పోర్ట్నే కాకుండా, మీ అంతరంగపు పుట్టిన తేదీని కూడా కొత్తగా మార్చుకునే సమయం వచ్చిందేమో.