అధికారవాదం
అధికారవాదం (ఆంగ్లం: Authoritarianism) అంటే కిందిస్థాయి వ్యక్తులపై కఠిన నియంత్రణ, ఆధిపత్యం చెలాయించే వ్యక్తిత్వ లక్షణం లేదా నిర్వహణ శైలి. ఇందులో తరచుగా వారి స్వయంప్రతిపత్తి, ఎంపిక స్వేచ్ఛ పరిమితం అవుతాయి. మనస్తత్వశాస్త్రంలో అధికారవాదం క్రమాన్ని, నియంత్రణను కొనసాగించాలనే కోరికతో పాటు ఇతరుల భిన్నాభిప్రాయాలను లేదా స్వతంత్రతను సహించడానికి ఇష్టపడకపోవడంతో ముడిపడి ఉంటుంది.
అధికారవాద ధోరణులు ఉన్న వ్యక్తులు తరచుగా ఆధిపత్యం చెలాయించాలనే కోరికను, నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో కఠినత్వాన్ని, ప్రపంచాన్ని నలుపు-తెలుపుగా చూసే ధోరణిని ప్రదర్శిస్తారు. కొత్త ఆలోచనలు తమ స్థిరమైన అభిప్రాయాలు, నమ్మకాలకు విరుద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, ముఖ్యంగా వాటిని అంగీకరించకపోవచ్చు.
నిర్వహణ రంగంలో అధికారవాద శైలి అధికార కేంద్రీకరణ, కఠిన నియమాలు, కిందిస్థాయి వ్యక్తులకు పరిమిత స్వేచ్ఛ వంటి లక్షణాలతో ఉంటుంది. అధికారవాద నాయకులు తరచుగా ఇతర బృంద సభ్యుల భాగస్వామ్యం లేకుండా నిర్ణయాలు స్వయంగా తీసుకోవడానికి మొగ్గు చూపుతారు.
అధికారవాదం సానుకూల, ప్రతికూల పరిణామాలు రెండింటినీ కలిగించవచ్చు. ఒకవైపు, సంక్షోభ పరిస్థితుల్లో అది స్పష్టమైన దిశను అందించి, త్వరగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి తోడ్పడవచ్చు. మరోవైపు, అధికారవాద విధానం పని వాతావరణంలో నైతిక స్థైర్యం క్షీణించడానికి, కిందిస్థాయి వ్యక్తుల ప్రేరణ, సృజనాత్మక సామర్థ్యం తగ్గడానికి, అలాగే ఘర్షణలు పెరగడానికి దారితీయవచ్చు.